گیاهان دارویی

تجهیزات کشاورزی،باغبانی،گلخانه ای ژینکو

کدام گیاهان دارویی مناسب کشت در ایران هستند؟

۴۸۷ بازديد

 

گیاهان دارویی و جایگاه آنها درجهان

نخست بهتر است به تعاریف گیاهان دارویی و این که چه گیاهانی می توانند ارزش دارویی داشته باشند بپردازیم. گیاه دارویی در واقع به گیاهی گفته می‎شود که تمامی یا قسمتی از اجزای تشکیل دهنده آن به صورت تازه، خشک ‎شده و یا فرآوری شده به منظور تشخیص، درمان و پیشگیری بیماری خاصی در بدن موجودات زنده نظیر انسان استفاده می گردد.

مواد موثره موجود درگیاهان دارویی از گذشته های بسیار دور تا به امروز نقش ویژه و ارزشمندی را در طب سنتی و طبیعی در سراسر جهان ایفا کرده اند. سرزمین هایی نظیر هند، مصر، روم و چین به عنوان اولین خاستگاه های طب سنتی دنیا شناخته می شوند.

گیاهان دارویی در تأمین بهداشت و سلامت تمامی جوامع انسانی، ارزش و اهمیت ویژه ای دارند و توانسته اند هم به لحاظ درمان و هم پیشگیری از بیماری ‎ها موثر واقع شوند. بر همین اساس تأکید سازمان بهداشت جهانی نیز در جایگزینی تدریجی داروها و مواد طبیعی به جای داروهای شیمیایی است و همین امر منجر به سرمایه‎گذاری، برنامه‎ریزی، کشت و تولید انبوه گیاهان دارویی در کشورهای مختلف جهان به منظور تولید انبوه گیاهان دارویی در سطوح صنعتی و استفاده از آن در صنایع دارویی، بهداشتی و غذایی گردیده است.

خوشبختانه کشور ایران از لحاظ گیاهان دارویی دارای موقعیت خدادادی منحصر به فردی است که می توان با انجام برنامه ریزی ها و مطالعات درست بر روی آن، به مدل مشخص و گسترده‌ای از تولید و بهره برداری از فرآورده ‌های مبتنی بر گیاهان دارویی دست پیدا کرد که تحقق این امر منجر به صادرات جهانی این محصول ارزشمند و اشتغال زایی در سطح کشور می شود. در ادامه در این خصوص بیشتر توضیح خواهیم داد.

کشت گیاهان دارویی در ایران

در حال حاضر کشورهای پیشرفته جهان به استفاده از فرآورده‎ های گیاهی چه در صنعت داروسازی و چه در صنایع غذایی و آرایشی بهداشتی روی آورده اند. این مسئله برای کشور ما که دارای موقعیت طلایی به لحاظ تنوع آب و هوایی و کشت انواع گیاهان دارویی است می تواند به منزله یک فرصت مناسب جهت توسعه این صنعت و افزایش رونق اقتصادی کشور باشد. بنابراین باید بتوانیم به بهترین نحو ممکن از این فرصت استفاده کنیم و حضور خود را در بازارهای جهانی بیشتر از گذشته افزایش دهیم.

امروزه بسیاری از گیاهان دارویی در ایران به صورت کاملا هدفمند در مزارع پرورش داده می شوند. اما علاوه بر کشت گیاهان دارویی انجام اقداماتی بر روی این گیاهان نظیر خشک‎کردن، بسته‎بندی، عرق‎گیری، تهیه‎پودر، اسانس و عصاره می تواند  باعث حفظ ارزش دارویی آنها شده و به این ترتیب میزان اثربخشی آنها را افزایش دهد. از این رو فرآوری علمی گیاهان دارویی نیز اهمیت قابل توجهی در افزایش فروش این محصولات خواهد داشت.

معرفی گیاهان دارویی که توجیه اقتصادی بیشتری دارند  

تنوع آب‎ و ‎هوای ایران و شرایط اکولوژیک مختلف آن از عواملی هستندکه کاشت گیاهان دارویی در این کشور را به یک شغل مناسب با درآمدزایی نسبتا بالا تبدیل کرده اند. زعفران، نعناع فلفلی، بابونه، گل گاوزبان، حنای اتابک، گل محمدی، زیره سیاه از عمده‎ترین گیاهان دارویی هستند که در ایران کشت می‎شوند. تا کنون حدود ۸۰۰۰ گونه گیاهی مختلف در ایران یافت شده است که از میان آنها در حدود ۲۳۰۰ گونه از خواص دارویی، عطری، ادویه‌ای و آرایشی بهداشتی برخوردار هستند.

آمار مذکور دو برابر گونه های یافت شده در قاره اروپا را نشان می دهد. علاوه بر این حدود ۱۷۲۸ گونه از این گیاهان یاد شده بومی هستند و منحصرا به ایران تعلق دارند. از این رو ایران و همچنین کشور ترکیه از غنی‌ترین منابع گیاهان دارویی موجود در دنیا با تنوع بسیار زیاد برخوردار هستند که به عنوان یک ظرفیت انحصاری به شمار می آید. اما این مسئله به تنهایی کافی نیست و برای گسترش این صنعت تحقیقات و مطالعات بیشتری نیاز است.

شناسایی پتانسیل های نهفته در هر منطقه از ایران یکی از اقداماتی است که می تواند در افزایش بازدهی این صنعت تاثیر زیادی داشته باشد. برای مثال همدان در زمینه تولید گشنیز و رازیانه رتبه اول کشور را دارد و ۱۹ قلم گیاه دارویی دیگر نیز مانند گل‌گاوزبان، سنبل‌الطیب، بابونه، آویشن، خاکشیر، نعناع‌فلفلی، ختمی، به‌لیمو و اسطوخودوس، آرتیشو یا کنگر فرنگی، گل همیشه بهار و کاسنی در این استان کشت می شود.

در ادامه با توجه به نیاز بازار و کمبود هایی که هر ساله در بازار گیاهان دارویی دیده می شود، به معرفی برخی از گیاهان دارویی که از لحاظ کاشت در ایران توجیه اقتصادی دارند می پردازیم. امید است نکات ارائه شده در زیر، کشاورزان عزیز را در انتخاب گیاه مورد نظر برای کشت یاری نماید تا به اشتباه محصولاتی را کشت نکنند که بازارش اشباع شده و یا قیمتش مقرون به صرفه نیست.

  • برخی از گیاهان نظیر زعفران و گل‌ محمدی دارای ارزش اقتصادی بالایی هستند و حتی به سراسر جهان صادر می گردند. بنابراین می توانید با برنامه ریزی های دقیق و کارشناسی شده بر روی آنها سرمایه گذاری نمایید. اما گیاهانی همچون خارمریم، ورون و آلوء ورا به میزان کافی در کشور کشت و تولید می شوند، بنابراین سرمایه گذاری بر روی آنها موجب افت قیمت و ضرر برای کل کشاورزان خواهد شد.
  • مناطق ساحلی شمال، کوپایه های شمال، غرب و شمال غربی ایران برای کاشت گیاه بنفشه دارویی بسیار مناسب است. لازم به ذکر است این گیاه قبلا نیاز سنجی شده و کشت آن در سطوح گسترده بسیار مقرون به صرفه خواهد بود.
  • توصیه می شود در مناطق دشتی کشور زیره سبز و سیاه کشت شود. گفتنی است زیره سیاه از بازار بهتری برخوردار است.
  • زمین هایی که در حال حاضر تحت کشت گیاهان دارویی نظیر گل گاوزبان، بابونه، نعناع فلفلی، زیره سبز، ملیس، آویشن، سرخارگل و کاسنی می باشند کماکان از توجیه اقتصادی خوبی برخوردار هستند.

معرفی و نحوه کاشت گیاهان دارویی گران قیمت

کاشت گیاهان دارویی گران قیمت میتواند علاوه بر سودآوری برای کشاورزان نیاز به این محصول را در جامعه تامین نماید. مهمترین گیاهان دارویی گران قیمت در حال حاضر بابونه، بادرنجبویه، به لیمو، مریم گلی و آویشن میباشد.

گیاه دارویی علف هفت بند

این گیاه دارویی برگ ها و گل های ریزی دارد که رنگ گل های آن صورتی می باشند. طول علف هفت بند حدودا نیم متر بوده و ساقه های آن به شکل خوابیده رشد میکنند. علف هفت بند گیاهی یک ساله است و به دلیل مقاومتی که دارد در بیشتر مناطق میروید. در ایران نیز در استان های تهران، آذربایجان غربی و شرقی، خراسان، خوزستان و غیره این گیاه دارویی به شکل گسترده کشت و برداشت میشود. همچنین این گیاه بصورت وحشی در چمنزارها، بین تخته سنگ ها، کنار جاده ها و مناطق متروکه رشد میکند.

برای خواندن ادامه مطلب کدام گیاهان دارویی مناسب کشت در ایران هستند؟ کلیک کنید.

اهمیت کاشت و تولید گیاهان دارویی

۴۶۸ بازديد

 

برای نشان دادن اهمیت کشت و تولید گیاهان دارویی، کافی است درباره چند جنبه مهم کشت و تولید این گیاهان از قبیل: نوع گیاهی که کشت می گردد، میزان تولید محصول زیرکشت و اهمیت اقتصادی آن (اهمیت صادراتی و نیازهای صنایع دارویی به آن)، اثر عوامل زیست محیطی (و به طور کلی مکان مناسب کشت) بر کیفیت و کمیت مواد موثره هر گونه گیاه و …، توضیحات و مثالهایی ارائه شود.

نظر به اینکه با پیشرفتهای جدید علوم شیمی و داروسازی، مواد موثره لازم در معالجات پزشکی به صورت مصنوعات کارخانه ای عرضه می شوند، برخی فکر می کنند با عرضه مواد مصنوع مذکور، از اهمیت گیاهان دارویی کاسته شده و دیگر به کشت و تولید آنها نیازی نیست.

ولی، آمار سالهای اخیر نشان می دهد که این تصور چندان صحیح نبوده و با وجود عرضه مصنوعی مشابه مواد موثره گیاهان دارویی به مردم، نه تنها از میزان کشت و تولید این گیاهان (لااقل در سطح کشوره ای اروپا) کاسته نشده، بلکه تولید و مصرف آنها افزایش نیز یافته است.در حال حاضر، یک سوم داروهای مورد استفاده بشر را داروهای با منشا گیاهی تشکیل می دهند و این میزان مسلما رو به افزایش است.

نگاهی گذرا به آمار ثبت شده، این موضوع را بیشتر روشن می کند:بر اساس آمار سال 1994، فروش جهانی داروهای گیاهی بالغ بر 4/12 میلیارد دلار بوده است و در رابطه، اروپا با حجم فروش 5/6 میلیارد دلار مقام اول را دارا بوده و آسیای شرقی با 3/2 میلیارد دلار، ژاپن با 1/2 میلیارد دلار و آمریکای شمالی با 5/1 میلیارد دلار بیشترین سهم را داشته و پس از آلمان، فرانسه با حجم 6/1 میلیارد دلار و ایتالیا با حجم 600 میلیون دلار در رده های بعدی قرار دارند.

برای خواندن ادامه مطلب اهمیت کاشت و تولید گیاهان دارویی کلیک کنید.

همه چیز در مورد شبدر – خواص و مضرات گیاهان دارویی شبدر

۴۷۲ بازديد

در درمان کم خونی و پلاکت پایین این گیاه معجزه می کند

 

شَبدَرها متعلق به جنس تریفولیم (Trifolium) جزء مهم‌ترین گیاهان علوفه‌ای خانواده لگومینز (Leguminous) در مناطق معتدل و مرطوب است که از نظر علوفه‌ای و مرتعی دارای ارزش بسیار زیادی است و در تغذیه دام‌ها نقش بسزایی دارند. شبدرها گیاهی سه برگچه‌ای اند و به همین خاطر اسم علمی آنها از دو کلمه لاتین “Tria” به معنی سه و “Folia” به معنی سه بر گچه‌ای گرفته شده‌است.

تعداد گونه‌های شبدر در دنیا حدود ۳۰۰ گونه ذکر شده که از این تعداد ۲۵ گونه از نظر کشاورزی مهم است که از این تعداد فقط ۹ گونه آنها از جمله شبدر زیر زمینی به صورت تجارتی کشت می‌شوند. بیشترین پراکنش شبدرها در منطقه مدیترانه است، به طوری که در منطقه اورآسیا ۱۶۰-۱۵۰ گونه، آمریکا ۶۵-۶۰ گونه و در آفریقا ۳۰-۲۵ گونه گزارش شده‌است.

بر اساس تحقیقات بانک ژن گیاهی و ذخایر توارثی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر تعداد گونه‌های تاکنون شناخته شده شبدر در ایران حدود ۵۴ گونه‌است که از این تعداد دو گونه شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum) و شبدر برسیم (Trifolium alexandrium) به صورت وسیع کشت می‌شوند.

 

***************************************************

خواص درمانی گیاه شبدر

این گیاه در نوع خود بی نظیر بوده و شاید بتوان در مکمل های غذایی گران قیمت این خواص درمانی را یافت و آن چیزی نیست جز جوانه های گیاه شبدر.این گیاه که در گذشته یکی از پرکاربردترین گیاهان دارویی در طب سنتی بوده و امروزه نیز جایگاهی به مراتب والاتر از گذشته را کسب کرده و همچنان پیشتاز میدان رقابت در مقابل مکمل های غذایی مصنوعی و غیر طبیعی است که برای درمان کم خونی مورد استفاده قرار می گیرند، بعضی تا قبل از خواندن این مطلب حتی با شنیدن اسمش هم دچار ناراحتی می شدند چه برسد اینکه آن به صورت خوراکی استفاده کنند.

شبدر و جوانه آن سرشار از ویتامین هایی مانند A، C و همینطور آهن و کلسیم است.بررسی ها نشان می دهند مصرف جوانه شبدر برای آرامش اعصاب بسیار مفید است و مصرف آن بویژه به زنان میانسال که در آستانه یائسگی قرار دارند توصیه می شود.از دیگر خواص شبدر خاصیت تصفیه کنندگی و تنظیم فعالیت های کبدی است که در نهایت باعث طراوت و شادابی پوست صورت می شود.از جوانه ی شبدر می توان برای درمان پر فشاری خون نیز استفاده نمود.

  • بهترین گیاه در درمان کم خونی و پلاکت پایین
  • تصفیه کننده خون و تنظیم فعالیت های کبدی
  • درمان گرگرفتگی و بدخلقی ناشی از علائم یائسگی
  • حاوی مقادیر بسیار کمی کالری و ویتامین‌های A ، C ، تیامین، ریبوفلاوین و نیاسین
  • آرامبخش اعصاب
  • مفید در درمان افسردگی
  • آنتی اکسیدان قوی (ضد سرطان)
  • مفید در مانع شدن از بروز چین و چروک زودرس در پوست
  • پیشگیری از پوکی استخوان و بیماری های قلبی

***************************************************

طرز تهیه جوانه شبدر

 

برای تهیه جوانه شبدر ابتدا ۱۰۰ تا ۲۵۰ گرم دانه شبدر را پاکسازی و شستشو کرده در ظرف آبی خیس کرده و در جای خنک و دور از نور زیاد گذاشته و روزانه یک تا دو بار آب آن را عوض کنید ، پس از حدود دو روز خیس بودن آنها داخل آبکش ریخته و دستمالی مرطوب روی آنها قرار دهید و سطح دستمال را مرطوب نگاه دارید و این عمل را تا تا زمانی که جوانه سر از پوسته دانه بیرون بزند ادامه دهید، اگر مراقبت های لازم را انجام دهید ظرف ۳ الی ۵ روز با توجه به نوع دانه جوانه ها آماده میگردد بعد از اینکه جوانه آماده شد در یک ظرف در بسته در یخچال نگهداری کنید .

 

***************************************************

درمان گرگرفتگی خواص درمانی جوانه شبدر

تنظیم فعالیت های کبدی تصفیه کننده خون آرامبخش اعصاب درمان گرگرفتگی خواص درمانی جوانه شبدر تنظیم فعالیت های کبدی تصفیه کننده خون آرامبخش اعصاب

 

***************************************************

روش مصرف شبدر

  • روش اول : یکی از روشهای استفاده به این صورت است که می توانید جوانه تازه را هر وعده یک قاشق مرباخوری بعد از اینکه خوب جویده شد میل کنید.
  • روش دوم : هر زمان سالاد تهیه میکنید مقداری از آنرا به سالاد اضافه و نوش جان کنید
  • روش سوم : جوانه شبدر را پس از خشک کردن آسیاب کنید واز آن به همراه سبزیجات و سایر جوانه ها سوپ جوانه تهیه کنید که فوق العاده پر خاصیت میباشد .

***************************************************